Кыргызстанда мыйзамсыз онлайн-казинолорду чектөө сунушталды
Кыргызстанда мыйзамсыз онлайн-казинолорду чектөө сунушталды
4 ноябрь, 2026
Кыргызстанда мыйзамсыз кумар сайттарын чектөө үчүн интернетти чыпкалоо сунушталды.
Финансы рыногун жөнгө салуу кызматынын төрагасы Кайрат Маматов мыйзамсыз кумар оюндарынын сайттарына кирүүнү чектөө үчүн интернет-трафикти чыпкалоону сунуштады. Ал бул тууралуу 2026-жылдын 30-октябрында «Биринчи радионун» эфиринде билдирген.
Сунуштун мазмуну жана чектери
Кыргыз Республикасынын Экономика жана коммерция министрлигине караштуу Финансы рыногун жөнгө салуу жана көзөмөлдөө кызматынын төрагасы Кайрат Маматов мыйзамсыз кумар оюндарынын платформаларына кирүүнү чектөө максатында интернет-трафикти чыпкалоону сунуштады. Бул сунуш 2026-жылдын 30-октябрында «Биринчи радионун» эфиринде жарыяланды.
Ошол эле күнү кызмат сунуштун мазмунун тактап, кеп мыйзамсыз кумар оюндарынын сайттарын жана аларга байланышкан төлөм каналдарын бөгөттөө жөнүндө болуп жатканын билдирди. Мекеменин түшүндүрмөсүнө ылайык, сунуштар төмөнкүлөрдү камтыбайт:
социалдык тармактарга кирүүнү чектөө
мессенжерлерге кирүүнү чектөө
жаңылык ресурстарына кирүүнү чектөө
жеке кат алышууларды көзөмөлдөө
сөз эркиндигин чектөө
24.kg келтирген сөзүндө Маматов интернет-трафикти көзөмөлдөө үчүн каражат бөлүп, чыпкаларды орнотуу зарылдыгын айткан. Ал мисал катары Кытайды атап, бул өлкөгө барганда айрым тиркемелер иштебей каларын белгилеген.
Чет өлкөлүк кумар платформалары менен катар Маматов порнографиялык сайттарга жана айрым онлайн-оюндарга кирүүнү чектөө маселесин да кароону сунуштаган. Балдардын коопсуздугу жөнүндө айтып жатып, ал Roblox платформасын атаган.
Көйгөйдүн масштабы жана азыркы абал
«Адамдар акчасын, автоунаасын, үйүн уттуруп жатышат. Тыюуларга карабай, чет өлкөлүк платформаларда ойноону улантышууда. Бирөөлөр VPN колдонот, башкалары чектөөлөрдү айланып өтүүнүн башка жолдорун табат», — деген Маматов.
Маматовдун айтымында, азыркы чектөөлөр жетиштүү натыйжа бербей жатат, ал эми бөгөттөлгөн сайттардын ордуна жаңы домендер пайда болууда.
Кызматтын 30-октябрдагы билдирүүсүндө оперативдүү маалыматтарга жана аналитикалык изилдөөлөргө шилтеме жасалып, аталышы көрсөтүлбөгөн бир ири мыйзамсыз конторанын өзүндө эле ай сайын Кыргызстандан 40 миңден ашык активдүү колдонуучу бар экени айтылат. Бул көрсөткүч бүтүндөй рынокко эмес, бир конторага тиешелүү; аны эсептөө методикасы билдирүүдө берилген эмес.
Мекеменин маалыматы боюнча, оюн эсептери негизинен эл аралык төлөм системаларынын банк карталары аркылуу толукталат.
Укуктук негиз — мыйзам жана лицензиялоо тутуму
Кыргызстандын жарандары өлкөдөгү лицензияланган оюн-зоок жайларынын кардары боло албайт. 2022-жылдын 30-июнундагы №50 мыйзамдын 15-беренеси чет өлкөлүк жарандар үчүн да чектөөлөрдү белгилейт: 21 жашка чыга элек жана аракетке жөндөмсүз чет өлкөлүк жарандарды тейлөөгө тыюу салынат.
Кыргызстанда онлайн-казино жана электрондук казино иши лицензиялоо тутумунда каралган. Кызматтын маалыматына ылайык, аларды администрлөө жана оператордук иш жүргүзүү үчүн өзүнчө лицензиялар бар экени. Ошентип, Кыргызстанда онлайн-казино иши мыйзамдык жактан жөнгө салынган лицензиялоо алкагында каралат. Мыйзамдын 8-беренеси лицензиянын мөөнөтүн мамлекеттик каттоодон өткөн күндөн тартып он жыл деп белгилейт. Ошол эле учурда Кыргызстанда мындай лицензиялардын болушу кандайдыр бир чет өлкөлүк платформанын өлкөдө иштөөгө уруксаты бар экенин билдирбейт.
Кызмат буга чейин лицензиясы кайтарып алынган оператор жөнүндө да эскертүү жарыялаган. 2024-жылдын 26-августундагы билдирүүдө 1xbet.kg интернетте букмекер жана онлайн-казино катары жарнамаланып жатканы айтылган. Мекеме «Спортс Интертеймант» ЖЧКсына 2022-жылдын 17-ноябрында букмекердик иш үчүн берилген лицензия 2023-жылдын 9-августундагы №375 буйрук менен кайтарып алынганын билдирген.
Бул конкреттүү юридикалык жакка байланыштуу мурдагы чечим; анын 40 миңден ашык колдонуучусу бар делген, аталышы көрсөтүлбөгөн конторага тиешеси аныкталган эмес.
Коомчулуктун мүмкүн болгон реакциясы жана TikTok прецеденти
Интернетти чыпкалоо сунушу коомчулуктун нааразычылыгын жаратышы мүмкүн экенин Маматовдун өзү белгилеген. Ал Кыргызстанда 2024-жылдын апрелинде TikTok бөгөттөлгөндөн кийинки реакцияны эске салган. Ошол учурда бийлик бул чараны балдардын саламаттыгын жана өнүгүүсүн коргоо талаптары менен түшүндүргөн.
«Балким, адамдар TikTok болгон учурдагыдай кайра нааразы болушат. Бирок биз күн сайын социалдык тармактарда эки-үч саат өткөрөбүз. Балдарыбыздын коопсуздугун да ойлошубуз керек», — деген Маматовдун сөзүн 24.kg келтирген.
Freedom House уюму TikTok'тун бөгөттөлүшүн өлкөдөгү интернет эркиндигинин начарлашы жана онлайн-медиаларга басымдын күчөшү менен катар баалаган.
Бинардык опциондор боюнча мыйзам долбоору жана чечимдердин статусу
Жогорку Кеңеш бинардык опциондорго байланыштуу мыйзам долбоорун карап жатат. Долбоор төмөнкүлөргө тыюу салууну сунуштайт:
бинардык опцион ишин уюштурууга жана өткөрүүгө
жарнамалоого
жайылтууга
Кыргызстандын жарандарынан жана резиденттеринен акча же виртуалдык активдерди кабыл алууга
катышууга тарткан ортомчулук ишке
Мыйзам долбоору 2026-жылдын 7-октябрында биринчи окууда кабыл алынган, ал эми 27-октябрда профильдик комитетте кайра каралган. Анын акыркы кабыл алынышы, президент тарабынан кол коюлушу жана күчүнө кириши тууралуу ырасталган маалымат табылган жок.
Интернетти чыпкалоонун жаңы тутумун ишке киргизүү жөнүндө расмий чечим да текшерилген булактардан табылган жок.